Wiedza
Wybieramy buty zawodnicze
Dreszczyk emocji, związany z kupowaniem butów zawodniczych, nie jest tak potężny jak w przypadku zakupu nart, ale nie daj się zwieść – tu też czeka nas sporo decyzji.
„Dobry but sprawia, że jeździsz lepiej, ponieważ poprawia przenoszenie sił na drodze: ty – but - narta” – mówi Jim Lindsay, kiedyś spec od butów w amerykańskiej kadrze (pracował m.in. z Tommym Moe oraz Picabo Street).
Jim Schaffner, były product manager firmy Salomon oraz serwisant w Pucharze Świata, dodaje, że prawidłowo dobrany but zawodniczy przeniesie siły prosto na nartę, jako, że sposób, w jaki stoimy, determinuje sposób, w jaki się poruszamy. „A sposób, w jaki się poruszamy, jest warunkowany przez but.”
Kiedy „wciśniemy” zawodnika w dobry but, zdumiewające, jak wiele może się zmienić.
Jak więc optymalnie dobrać zawodnicze buty – tak, aby odpowiadały naszym potrzebom? Według specjalistów, wszystkie topowe buty są dobre – właściwie, każda para butów może „wygrać” zawody Pucharu Świata. Należy się skupić na wyborze odpowiedniego modelu, wielkości i ustawieniu pod kątem biomechanicznym.
Moc
Fachowy „bootfitter” – bo tak nazywają speców od doboru i ustawienia butów narciarskich – pomoże ci wybrać taki model, który będzie miał tyle „mocy”, ile potrzebujesz. Generalnie rzecz biorąc, buty dostępne na sklepowych półkach oferują miękkie buty, przeznaczone dla narciarzy jeżdżących rekreacyjnie.
Czy jest to model juniorski z flexem 90, czy też worldcupowe „imadło”, but powinien zapewnić odpowiednią sztywność oraz trzymanie, by pomóc ci przekazywać maksimum mocy nartom.
Rozmiar
Bootfitter sprawdza:
- długość stopy – mierzoną od pięty do dużego palca, jak również od pięty do kłębu palucha,
- szerokość stopy – na wysokości kości śródstopia,
- wysokość podbicia – razem z szerokościa stopy decydują o obszerności buta, jaki dobierzemy.
Wielu zawodników kupuje za duże buty. „Jeśli wydają się jak spod igły, znaczy, że są za duże” – mówi Lindsay. „Właściwie, nowe buty powinny być nieco za ciasne”.
Randy Graves, były product manager Rossignola i serwisant w Pucharze Świata, dodaje, że nie powinno się brać dłuższych, bądź obszerniejszych butów tylko dlatego, że wydają się z początku wygodniejsze. „Zamiast tego, popracuj nad miejscem na palce, którymi powinieneś móc ruszać” – mówi Graves.
„Powinieneś mieć nie więcej niż 12-13 mm luzu za piętą, gdy stoisz wyprostowany i starasz się dotknąć palcami przodu buta” – mówi kolejny były serwisant w Pucharze Świata, P.J. Dewey. „Jeszcze mniej, jeśli nie jesteś już juniorem” – dodaje.
Biomechanika
Sposób, w jaki pracuje twoje ciało, z punktu widzenia doboru odpowiednich butów zawodniczych jest niezwykle istotny. Oto, co się liczy:
- Stopień pochylenia kolan do wewnątrz – jednym słowem, czy bliżej nam do „iksów”, czy nóg „na beczce prostowanych”
- „Prowadzenie” goleni – czy podczas przysiadu twoje kolana „wychodzą” poza płaszczyznę strzałkową, na zewnątrz? A może schodzą się do środka? Buty mogą mieć odpowiednią geometrię, która przewiduje ten biomechaniczny aspekt
- Maksymalny kąt wychylenia goleni do przodu – zwykle od 10 do 20 procent. Buty mają od 12 do 19. „Kąt wychylenia do przodu jest jak tequila” – mówi Lindsay – „niewiele może dać wiele dobrego, a dużo więcej nie polepszy sprawy.”
- Kąt ustawienia podeszwy stopy w stosunku do podeszwy buta – większość butów nieznacznie podnosi pięty – ok. +1, +2 stopnie. Jeśli duży palec jest usytuowany wyżej niż pięta, mówimy wtedy o kątach negatywnych (-). W konkurencjach technicznych niektórzy zawodnicy Pucharu Świata preferują ustawienie „negatywne”, zostawiając sobie w rezerwie swoisty „pedał gazu”. Dzięki niemu niewielki impuls kolanem wprzód powoduje natychmiastowe dociśnięcie dziobów nart, co pomaga w szybkiej inicjacji skrętu w „ciaśniejszym” fragmencie trasy. I przeciwnie: w konkurencjach szybkościowych zawodnicy wolą mieć pięte wyżej niż palce, ponieważ jest więcej czasu między bramkami i nie chcą zaczynać łuku zbyt gwałtownie. Z racji dużej prędkości zapoczątkowanie skrętu musi być rozłożone w czasie.
- Kąt pochylenia buta w wiązaniu – często kupujemy buty, zanim zakupimy narty, w zw. z czym ciężko do końca przewidzieć, jaka będzie docelowa pozycja naszych stóp względem podłoża. Zależy to m.in. od marki i modelu wiązania, a także od tego, czy wiązanie jest na płycie. Liczy się również długość buta – im krótsza skorupa, tym bardziej pogłębione jest „pochylenie” w przód lub w tył, powodowane przez wiązanie. Dla pocieszenia powiem, że dostępne są specjalne „kliny”, które pomogą nam skorygować pozycję buta w wiązaniu.
Polecane buty zawodnicze dla młodzieży i dorosłych
Większość producentów robi trzy wersje zawodniczych butów, aby sprostać oczekiwaniom osobom startującym w zawodach, bądź ekspertom.
- Race plug
Pierwsza grupa – najtwardsza – to sztywne „imadła” o wąskiej (do 95 mm) skorupie z dodatkowo utwardzanymi fragmentami oraz cienkim butem wewnętrznym. Taki but rzadko kiedy będzie idealnie leżał na naszej stopie. Są sposoby na dostosowanie go do naszej anatomii (tzw. tuning buta) – ale o tym innym razem…
- Soft plug / pug lite
nieco miększe buty, o trochę szerszej (ok. 98 mm), a także grubszej i miększej skorupie, a także bardziej elastycznym bucie wewnętrzym. Modele z tej grupy mają większe możliwości dodatkowej regulacji.
- Junior
Trzecia grupa – juniorska - to buty o najniższym wśród race’owych modeli fleksie, niższej cholewce, o mniejszej liczbie „dodatków”.
A oto zestawienie najpopularniejszych modeli:
|
marka |
Race plug
|
Soft plug / plug lite
|
junior
|
|
Atomic
|
RT-TI 150
RT-TIR
RT-STIR
|
RT-CS110
RT-CSL110
|
RT80
|
|
Fischer
|
RC4 WC PRO 95
|
RC WC PRO 98
|
RC4 WC PRO JR
|
|
Head
|
Raptor 150 RD
|
Raptor 130 RD
|
Raptor 90
|
|
Lange
|
World Cup R2006
|
Super Comp HP
Comp Pro
Comp Petite
|
World Cup Team
Super Comp
Comp Team
|
|
Nordica
|
Dobermann WC EDT 150
Dobermann WC EDT 130
Dobermann WC EDT 100
|
Dobermann Pro EDT 130
Dobermann Spitfire 120
Hot Rod Pro 115 W
|
Dobermann Team 90
Dobermann Team 70
Dobermann Team 60
|
|
Rossignol
|
Radical WC RR
Radical WC R
|
B-Squad Pro 130
Zenith Pro 120
|
Radical Jr WC 90
Radical Jr Pro 70
Radical Jr 60
|
|
Salomon
|
X3 LAB Soft
|
X3-RC CS
X3 10 CS
|
X3 Jr Pro
X3 Jr
|
|
Tecnica
|
Diablo Race R
|
Diablo Race Pro 130
Diablo Race Pro 110
|
Diablo Race Pro 90
Diablo Race 70
Diablo Race 60
|
Marcin Kapuściński
Powyższy artykuł jest „swobodnym” tłumaczeniem publikacji “These boots were made for racing” – Jack More, Ski Racing (dec, 2009).
Więcej artykułów, które warto przeczytać:
Jak jeździć w puchu?
http://aktywni.pl/aktualnosci/jak-jezdzic-w-puchu/
Przygotowanie nart na stok
http://aktywni.pl/aktualnosci/przygotowanie-nart-na-stok/
Bezpieczeństwo w narciarstwie
http://aktywni.pl/aktualnosci/bezpieczenstwo-w-narciarstwie/
Przygotowanie do sezonu
http://aktywni.pl/aktualnosci/przygotowanie-do-sezonu/
Carving, czyli narciarstwo
http://aktywni.pl/aktualnosci/carving/
Daj odetchnąć nartom
http://aktywni.pl/aktualnosci/daj-odetchnac-nartom/
Kupujemy buty narciarskie
http://aktywni.pl/aktualnosci/kupujemy-buty-narciarskie/
Narty sklepowe czy serwisowe?
http://aktywni.pl/aktualnosci/narty-sklepowe-czy-serwisowe/
Odżywianie w narciarstwie alpejskim
http://aktywni.pl/aktualnosci/odzywianie-w-narciarstwie-alpejskim/
Dobry trener
http://aktywni.pl/aktualnosci/dobry-trener/
Jak instruować młodego zawodnika
http://aktywni.pl/aktualnosci/jak-instruowac-mlodego-zawodnika/
Rok treningowy młodego alpejczyka
http://aktywni.pl/aktualnosci/rok-treningowy-mlodego-alpejczyka/
Etapy szkolenia w narciarswie alpejskim
http://aktywni.pl/aktualnosci/etapy-szkolenia-w-narciarstwie-alpejskim/
Narciarski szef wyszkolenia
http://aktywni.pl/aktualnosci/narciarski-szef-wyszkolenia/
Czy ludzka ręka jest lepsza od maszyny? Czy krawędź naostrzona ręcznie może być wystarczająco ostra, równa i żywotna? Czy ślizg posmarowany żelazkiem jest szybszy i bardziej dopieszczony?
Otóż tak! Każda para nart ma nieco inną geometrię. Maszyna nie bierze tego pod uwagę, w zw. z czym nie jest w stanie naostrzyć narty na całej długości. Przednia częśc narty powinna mieć krawędzie naostrzone pod tym samym kątem, co na całej długości. Z racji krzywizny dzioba dotrze tam tylko precyzyjna ludzka dłoń. Maszyny zostawmy na zakładanie struktury oraz – raz na rok – wyrównywanie ślizgu. W pozostałych przypadkach zdajmy się na serwis ręczny.
Czy znasz to uczucie? Jedziesz lepiej niż kiedykolwiek, twoje narty tną regularne, płynne łuki a biodra i kolana wymuszają przyspieszenie. Przed tobą długi, równy stok. Wzorowo składasz się do pozycji zjazdowej i próbujesz rozwinąć coraz większą prędkość. „Kurczę, przecież pociągnąłem wczoraj ślizgi świeczką” – myślisz. Nagle, z przerażeniem w oczach, w „pozycji toaletowej” wyprzedza cię kiepsko jeżdżący osobnik, nucąć pod nosem „Nas nie dogoniat”. Pozdrów go, to nasz stały klient!
Zamiast się na niego wściekać, przyjedź do nas i zamów profesjonalną ręczną usługę. Pakiet smarowanie + ostrzenie naprawdę nie wyjdzie Cię drogo!
Otóż tak! Każda para nart ma nieco inną geometrię. Maszyna nie bierze tego pod uwagę, w zw. z czym nie jest w stanie naostrzyć narty na całej długości. Przednia częśc narty powinna mieć krawędzie naostrzone pod tym samym kątem, co na całej długości. Z racji krzywizny dzioba dotrze tam tylko precyzyjna ludzka dłoń. Maszyny zostawmy na zakładanie struktury oraz – raz na rok – wyrównywanie ślizgu. W pozostałych przypadkach zdajmy się na serwis ręczny.
Czy znasz to uczucie? Jedziesz lepiej niż kiedykolwiek, twoje narty tną regularne, płynne łuki a biodra i kolana wymuszają przyspieszenie. Przed tobą długi, równy stok. Wzorowo składasz się do pozycji zjazdowej i próbujesz rozwinąć coraz większą prędkość. „Kurczę, przecież pociągnąłem wczoraj ślizgi świeczką” – myślisz. Nagle, z przerażeniem w oczach, w „pozycji toaletowej” wyprzedza cię kiepsko jeżdżący osobnik, nucąć pod nosem „Nas nie dogoniat”. Pozdrów go, to nasz stały klient!
Zamiast się na niego wściekać, przyjedź do nas i zamów profesjonalną ręczną usługę. Pakiet smarowanie + ostrzenie naprawdę nie wyjdzie Cię drogo!